Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ενούρησης και αφόδευσης
Πολλά άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) έχουν ιδεοληψίες (δηλαδή παρεισφρητικές σκέψεις ή και εικόνες) σχετικά με τη μόλυνση ή με τη χρήση της τουαλέτας. Όσον αφορά την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ), οι ιδεοληψίες διαφέρουν από άτομο σε άτομο: ένα άτομο μπορεί να έχει ιδεοληψίες σχετικά με θέματα υγείας, ένα άλλο μπορεί να έχει σχετικά με τη συσσώρευση αντικειμένων, ενώ άλλα μπορεί να έχουν σχετικά με μικρόβια και καθαριότητα. Η ΙΨΔ που εστιάζει σε μικρόβια και καθαριότητα ονομάζεται ΙΨΔ μόλυνσης. Επειδή τα μπάνια συχνά θεωρούνται βρώμικα, πολλά άτομα με ΙΨΔ μόλυνσης αναπτύσσουν άγχος γύρω από τη χρήση της τουαλέτας, είτε πρόκειται για δημόσια είτε για ιδιωτικά.
Πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν επίσης ΙΨΔ γύρω από την ενούρηση και την αφόδευση. Αυτό μπορεί επίσης να ονομαστεί «ΙΨΔ ενούρησης και αφόδευσης». Συνήθως περιλαμβάνει τον φόβο ότι δεν θα προλάβετε να πάτε στην τουαλέτα και θα κάνετε την ανάγκη σας πάνω σας σε δημόσιο χώρο, με αποτέλεσμα να γίνετε στόχος ειρωνικών σχολίων από τους παρευρισκόμενους του μαγαζιού. Μπορεί επίσης να συνειπάρχει ο φόβος ότι θα χρειαστεί να κάνετε την ανάγκη σας αλλά δεν θα έχετε πρόσβαση στη τουαλέτα, με αποτέλεσμα να υπάρχει η πεποίθηση: «και εάν δεν προλάβω να φτάσω και γίνω ρεζίλι;». Αυτό μπορεί να οδηγήσει μερικά άτομα στην χρήση πάνας ή στην αποφυγή ακόμη και μερών που είναι εκτός safe place προκειμένου να μην έχουν κάποιο ‘ατύχημα’.
Η «ΙΨΔ ενούρησης και αφόδευσης» μπορεί επίσης να αναφέρεται σε ιδεοληψίες σχετικά με την αφόδευση. Για παράδειγμα, μπορεί να έχετε ενοχλητικές σκέψεις για το ενδεχόμενο διάρροιας σε δημόσιους χώρους, με αποτέλεσμα να αποφεύγετε να βγαίνετε έξω σε δημόσιους χώρους για πολύ ώρα ή να βρίσκετε αμέσως την τουαλέτα στο μαγαζί που θα είστε.
Η φύση αυτών των ιδεοληψιών και των ψυχαναγκασμών μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο. Πολλές φορές η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) μόλυνσης είναι μαζί με τη ΙΔΨ ενούρησης και αφόδευσης. Μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα:
- περνάτε ένα σημαντικό μέρος της ημέρας σας καθαρίζοντας
- πλένετε τα χέρια σας ή κάνετε ντους σε υπερβολικό βαθμό
- ανησυχείτε υπερβολικά για ασθένειες, μικρόβια ή βρωμιά
- βιώνετε ενοχλητικές σκέψεις ότι θα λερωθείτε ή θα αρρωστήσετε
- πετάτε αντικείμενα που πιστεύετε ότι είναι μολυσμένα ή βρώμικα
- συμμετέχετε σε συγκεκριμένες τελετουργίες πλυσίματος
- ζητάτε συνεχώς από τους άλλους να σας διαβεβαιώσουν ότι δεν είστε βρώμικοι/μολυσμένοι
- αποφεύγετε «βρώμικες» περιοχές, όπως δημόσιες τουαλέτες
- αισθάνεστε άγχος γύρω από την ενούρηση και την αφόδευση
- φοράτε πάνα όταν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο
- αποφεύγετε τους εξωτερικούς χώρους για να μην υπάρξει η ανάγκη για ενούρηση και αφόδευση
- πηγαίνετε πολλές φορές στην τουαλέτα του σπιτιού σας προτού βγείτε έξω, ώστε να μην χρειαστεί να πάτε έξω στο μαγαζί
- πηγαίνετε σε εξωτερικούς χώρους που είναι κοντά στο σπίτι σας, ώστε να μπορείτε να γυρίσετε γρήγορα στο σπίτι σας.
- ελέγχετε τον εξωτερικό χώρο από πριν για το που θα καθίσετε, ώστε να είστε κοντά στην τουαλέτα και να διαβεβαιωθείτε ότι θα προλάβατε να πάτε.
Μπορεί η ΙΨΔ να προκαλέσει προβλήματα στο έντερο;
Μια μελέτη του 2021 που εξέτασε τη σχέση μεταξύ του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) και της ΙΨΔ, διαπίστωσε ότι η ΙΨΔ ήταν συχνότερη μεταξύ των ατόμων με ΣΕΕ. Μελέτες που διεξήχθησαν το 2018 και το 2019 κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα. Είναι πιθανό το άγχος και το στρες να επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα, επειδή το στρες ωθεί το σώμα να εισέλθει σε «κατάσταση φυγής ή μάχης», κατά την οποία το σώμα δεν δίνει προτεραιότητα στην πέψη. Ως αποτέλεσμα, το στρες μπορεί να προκαλέσει πεπτικά προβλήματα. Ωστόσο, η σύνδεση αυτή φαίνεται να είναι πιο περίπλοκη. Μια μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι τα άτομα με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ήταν πιο πιθανό να έχουν ένα ασταθές μικροβιακό βιοσύστημα στο έντερο, το οποίο μπορεί να επηρεάσει την πέψη. Μια μελέτη του 2020 διαπίστωσε επίσης ότι η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή συσχετίστηκε με περισσότερη φλεγμονή στο έντερο.
Θεραπείες για το άγχος της τουαλέτας
Η εμπειρία του άγχους της τουαλέτας είναι μοναδική για κάθε άτομο και, κατά συνέπεια, διαφορετικές θεραπείες θα λειτουργήσουν καλύτερα για διαφορετικά άτομα. Σε πολλές περιπτώσεις, είναι επίσης σημαντικό να αντιμετωπιστούν τυχόν άλλες σωματικές ή ψυχολογικές καταστάσεις που βιώνει το άτομο.
Μερικές από τις πιο συνηθισμένες θεραπείες για το άγχος της τουαλέτας είναι οι ακόλουθες:
Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία
Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) προσφέρει τα πιο συνεπή στοιχεία για τη μείωση του άγχους της τουαλέτας και ως εκ τούτου, είναι μια από τις πιο αποδεκτές θεραπείες εκλογής. Η ΓΣΘ βοηθάει στην αλλαγή των μη βοηθητικών σκέψεων – δυσλειτουργικών, συνηθειών και συμπεριφορών και την αντικατάστασή τους με πιο υγιείς. Αυτός ο τύπος θεραπείας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μια ποικιλία ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του άγχους, και μπορεί να περιλαμβάνει εργασίες για το σπίτι μεταξύ των συνεδριών.
Θεραπεία Σταδιακής Έκθεσης
Η Σταδιακή Θεραπεία Έκθεσης είναι μια κοινή θεραπεία για τις αγχώδεις διαταραχές και περιλαμβάνει την έκθεση στο φοβογόνο ερέθισμα (αντικείμενο ή κατάσταση) και την αντικατάσταση του σε ένα πιο ασφαλές πλαίσιο. Η έκθεση είναι σταδιακή, έτσι ώστε το άτομο να αντιμετωπίζει τον φόβο του μέσα από μια σειρά ολοένα και πιο δύσκολων προκλήσεων, μέχρι να φτάσει στον στόχο μίας μη φοβικής αντίδρασης.
Φαρμακευτική αγωγή
Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα εάν το άτομο εμφανίζει μια πρόσθετη σωματική ή ψυχολογική διαταραχή. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά και με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Εκπαίδευση σε τεχνικές χαλάρωσης
Η εκπαίδευση σε τεχνικές χαλάρωσης περιλαμβάνει την εκμάθηση τεχνικών που αυξάνουν τα συναισθήματα χαλάρωσης και ηρεμίας, ενώ μειώνουν τα αρνητικά συναισθήματα του στρες και του άγχους. Υπάρχει μια ποικιλία τεχνικών χαλάρωσης, με μερικές από τις πιο γνωστές να περιλαμβάνουν τη βαθιά αναπνοή, τον διαλογισμό, την ενσυνειδητότητα, την προοδευτική μυική χαλάρωση, την αυτογενή εκπαίδευση και άλλες μορφές άσκησης.
